
HVC participeert in Zuid-Afrikaans afvalinzamelbedrijf
HVC heeft een belang in Tedcor, een privaat afvalinzamelbedrijf dat actief is in een aantal Zuid-Afrikaanse townships. HVC brengt niet alleen kapitaal in, maar ook zijn kennis van en ervaring met afvalverwerking.
Tedcor betrekt de lokale bevolking bij de afvalproblematiek in zwarte achterstandswijken. Door het gestructureerd inzamelen van huishoudelijk afval neemt de kwaliteit van de woonomgeving toe, waardoor ook positieve ontwikkelingen op het gebied van woningrenovatie en bedrijvigheid worden gestimuleerd.
Zesduizend huishoudens
Tedcor zamelt alleen in townships huisvuil in. Als het bedrijf van de gemeente een concessie krijgt om in een bepaald gebied het huisvuil in te zamelen, deelt Tedcor dat gebied in eenheden van vijf- à zesduizend huishoudens in. Zo veel huishoudens ‘produceren’ per week namelijk de hoeveelheid huisvuil die in één wagen past. Tedcor zoekt in de betreffende wijk een kandidaat die wordt opgeleid tot ondernemer. Tedcor betaalt de opleiding.
Buren aanspreken
De ondernemer moet zelf medewerkers werven, zo’n vijftien personen per auto. Vijf à zes zamelen dagelijks het afval in, de anderen houden de straten schoon. Zij ruimen het zwerfval en de illegale dumps op. De medewerkers moeten uit de betreffende wijk komen. Dan zijn ze in hun eigen buurt bezig en kunnen ze hun ‘buren’ aanspreken op hun gedrag.
Vrachtauto met container
De gemeente betaalt Tedcor achttien rand (ongeveer € 1,15) per woonhuisaansluiting per maand voor de uitvoering van de opgedragen reinigingsactiviteiten. Dat bedrag gaat in zijn geheel naar de ondernemer. De ondernemers krijgen van Tedcor een vrachtauto met container. De auto’s worden geleased voor een periode van vijf jaar, de gangbare periode van een aan Tedcor verstrekte inzamelconcessie. Het leasebedrag wordt ook betaald uit de vergoeding van achttien rand.
Zelf verantwoordelijk
Na vijf jaar loopt het contract af dat een ondernemer met Tedcor heeft. Maar dat kan voortgezet worden. De ondernemer gaat dan veel meer verdienen, want de - multi-inzetbare - vrachtauto is dan afbetaald. Dat vindt HVC het goede aan dit concept: het is gericht op het ontwikkelen van het ondernemerschap. Tedcor leert de ondernemers dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor het welslagen van hun onderneming.
Duizend banen
Het management van Tedcor begeleidt en faciliteert de ondernemers en zorgt voor het verkrijgen van inzamelconcessies. Per ondernemer worden ongeveer vijftien banen gecreëerd. Op dit moment werkt Tedcor met zo’n zeventig ondernemers en er zijn dus meer dan duizend mensen aan werk geholpen. De helft van zowel de ondernemers als de medewerkers is overigens vrouw.
Miljoenen mensen
De Zuid-Afrikaanse regering heeft het ambitieuze plan gelanceerd dat er binnen drie jaar in alle townships huisvuil ingezameld moet worden. Gebeurt dit niet, dan blijft er veel vuilnis op straat liggen, wat ongedierte aantrekt, waardoor ziektes kunnen uitbreken. De townships worden bevolkt door miljoenen mensen.
Het plan is Tedcor op het lijf geschreven en deze organisatie is dan ook het eerste bedrijf dat mee mag doen. Er worden maximaal vijf inzamelbedrijven ingeschakeld.
Vinger aan de pols
Loek Veldman heeft als financieel directeur van HVC – en als enige niet-Afrikaan – een zetel in de zeskoppige directie van Tedcor. In november 2008 heeft hij de situatie in een township met eigen ogen kunnen bekijken. “In de delen waar niet wordt ingezameld, is het een bende”, vertelt hij. “Waar sinds kort wordt ingezameld, ziet het er al een stuk netter uit. En waar al vijf jaar wordt ingezameld, is niet alleen alles schoon, maar daar zie je ook tuintjes, met hekjes eromheen. Een heel ander gezicht. En de ondernemers die ik sprak, zijn heel trots. Een vrouw vertelde me, dat ze met haar vrachtauto naar haar vader en grootvader, die beiden niets bezaten, was gereden om haar bezit te laten zien.
De charme van dit concept vind ik het gegeven dat mensen zich erdoor kunnen ontwikkelen. Als je er zelf hard voor hebt moeten werken, leer je pas goed de waarde van geld kennen. Met ontwikkelingshulp gooi je naar mijn idee geld over de schutting en dat is het dan. Het is goed bedoeld, maar het werkt niet. Nergens zie je zo veel niet-werkende waterkranen als in Afrika. Ze zijn ooit aangelegd, maar als ze kapot gaan, kan niemand ze repareren. Tedcor houdt de vinger goed aan de pols. Zo is er per gebied een manager en moeten de auto’s ’s avonds in een ruimte van Tedcor gestald worden, zodat er niets mee kan gebeuren.”
Tedcor International
Tedcor wil ook elders in Afrika activiteiten ontwikkelen op basis van dit organisatieconcept. Daartoe is Tedcor International opgericht. Er zijn gesprekken gaande met Rwanda, Kenia en Ghana. De regering van Zambia benaderde Tedcor zelf.
De participatie van HVC in Tedcor International is erop gericht om bij te dragen aan het benodigde opstartbudget. Daarnaast zal HVC, evenals dat bij Tedcor Group het geval is, zijn kennis van en ervaring met inzameling en recycling inbrengen. “Maar eerst moet er gezorgd worden voor goede huisvesting, met riolering, stromend water en elektra”, betoogt Veldman. “Daarna kun je aan afvalbeheer gaan denken.”
Participatie
HVC participeert voor een bedrag van € 130.000 (5 procent van het geplaatste aandelenkapitaal) in Tedcor Ltd. en voor € 500.000 (40 procent van het geplaatste kapitaal) in Tedcor International. De laatste participatie verloopt via een daartoe opgerichte investeringsmaatschappij, waarin HVC een belang heeft van 90 procent.
